Bölüm 1: Mühendislikte belirsizlik ve karar

Prof. Dr. Bahadır Yüzbaşı · v1.1 · Bütün bölümler

Python dosyası · R laboratuvarı · Tam paket

Amaç

Olasılık ile sonuç büyüklüğünü ayırmak, beklenen kaybı hesaplamak ve kararın maliyet varsayımlarına duyarlılığını görmek.

Veri ve birimler

Sentetik iki eylem ve iki durum tablosu; olasılıklar boyutsuz, kayıplar para birimi cinsindedir.

Yöntem

Her eylem için olasılık ağırlıklı kayıp hesaplanır ve duyarlılık ızgarasında en küçük beklenen kayıplı eylem seçilir.

Varsayım kontrolleri

• Durum olasılıkları 1’e toplamlanır.
• Kayıplar aynı para biriminde ve aynı karar ufkunda tanımlanır.

Çalıştırma

Önce tam paketi açın ve aşağıdaki yolu kendi klasörünüzle değiştirin. Tek dosya indirmek ortak yardımcıları sağlamaz.

cd "/absolute/path/muhendisler-istatistik-olasilik-v1.1"
BOOK_SMOKE=1 python3 labs/python/01_muhendislikte_belirsizlik.py
BOOK_SMOKE=1 quarto render labs/r/01-muhendislikte-belirsizlik.qmd --to html

Bu komutlar kısa deneme içindir; simülasyonlarda 64 tekrar kullanılır. Kurulum ve ortam bilgisi çalıştırma rehberindedir.

Beklenen çıktılar

• Eylem bazında beklenen kayıp tablosu
• Eşik olasılığı ve duyarlılık özeti

Yorum ve uygulama görevi

En düşük beklenen kayıplı kararın hangi maliyet veya olasılık aralığında değiştiğini açıklayın.

Yanlış alarm maliyetini yüzde 25 artırıp karar eşiğini yeniden hesaplayın ve mühendislik sonucunu yazın.

Varsayımı zorlayın

Arıza kaybını iki katına çıkarın; kararın hangi başabaş aralığında değiştiğini ve güvenlik kısıtının neden ayrı kaldığını açıklayın.