Bölüm 18: ANOVA ve deney tasarımı

Prof. Dr. Bahadır Yüzbaşı · v1.1 · Bütün bölümler

Python dosyası · R laboratuvarı · Tam paket

Amaç

Grup ortalamaları ayrışmasını ve faktöriyel ana/etkileşim etkilerini deney tasarımı bağlamında incelemek.

Veri ve birimler

Sentetik sıcaklık düzeyleri ve çekme dayanımı MPa; faktör düzeyleri kategoriktir.

Yöntem

Tek yönlü ANOVA kareler ayrışması ve iki düzeyli faktöriyel etki karşıtlıkları hesaplanır.

Varsayım kontrolleri

• Bağımsızlık randomizasyonla ilişkilendirilir; artık normalliği ve varyans dengesi incelenir.
• Ana etkilerin güçlü etkileşim varken tek başına yorumlanmaması gerektiği belirtilir.

Çalıştırma

Önce tam paketi açın ve aşağıdaki yolu kendi klasörünüzle değiştirin. Tek dosya indirmek ortak yardımcıları sağlamaz.

cd "/absolute/path/muhendisler-istatistik-olasilik-v1.1"
BOOK_SMOKE=1 python3 labs/python/18_anova_deney_tasarimi.py
BOOK_SMOKE=1 quarto render labs/r/18-anova-deney-tasarimi.qmd --to html

Bu komutlar kısa deneme içindir; simülasyonlarda 64 tekrar kullanılır. Kurulum ve ortam bilgisi çalıştırma rehberindedir.

Beklenen çıktılar

• ANOVA bileşenleri ve F testi
• Ana etki ve etkileşim tahminleri

Yorum ve uygulama görevi

İstatistiksel farkı süreç ayarı kararına dönüştürürken hangi tanıların gerektiğini açıklayın.

Bir etkileşim senaryosu kurup yalnız ana etkilerle yapılan kararın nasıl yanıltıcı olabileceğini gösterin.

Varsayımı zorlayın

Yarım kesirde ana etkiyi iki faktörlü etkileşimle karıştırın; foldover eklenince hangi etkilerin ayrılabildiğini işaret sütunlarıyla doğrulayın.